Άσπρα δελφίνια στο σοβά, ξεκολλημένη πόρτα

και στη μαρκίζα τρέμανε1 δυό γράμματα.

Στο ταβερνάκι μας -χαράματα,

σερβίρανε σκληρό ψωμί με πικραμένα χόρτα.

Έχει η κάθε εποχή τα δικά της προβλήματα

έτσι που, αν τραγουδήσεις πολύ, ζώνεσαι άγγελου ντύματα.

-Έλα πάμε, μαέστρο2 με το βήμα το σέρτικο!

Έλα, πάρε στις χούφτες σου κλάματα

-των θνητών τα μαλάματα-

να τα κάνεις πενιές για ρεμπέτικο.

 

~~~

 

Φτενή μπασμένη κουρελού, μαγκάλια καπνισμένα

κι αχ! στη μαρκίζα κούρνιασε ένα περιστέρι.

Στο ταβερνάκι -μεσημέρι, 

σερβίραν λαχανόσουπα σε πιάτα ραγισμένα.

Έχει η κάθε εποχή τα δικά της προστάγματα

έτσι που, αν τραγουδήσεις πολύ, φτάνεις σ’ άγγελων τάγματα.

 

-Έλα πάμε, μαέστρο με τ’ ολόσαρκο χείλι3!

Έλα, πάρε στις χούφτες σου θέλητα4

-των θνητών τ’ ανωφέλητα-

να τα κάνεις ρυάκια του Απρίλη5.

 

~~~

 

Χαρτόνια στα παράθυρα, μάνταλα καρυδένια

και στη μαρκίζα γράψαν τ’ αύριο δύο φίλοι.

Στο ταβερνάκι –κάθε δείλι,

σερβίραν βρόχινο νερό6 και φρούτα βελουδένια.

Έχει η κάθε εποχή το δικό της βλαστάρωμα

έτσι που, αν τραγουδήσεις πολύ, βγάνεις άγγελου άρωμα.

-Έλα πάμε, μαέστρο με τη σένιατιράντα!

Έλα, πάρε αγαθά ωραία βλέμματα

-των θνητών τα παινέματα-

να τα κάνεις τραγούδι για πάντα. 

 

_

γράφει η Ιωάννα Μαρία Νικολακάκη

______

  1. τρέμανε: τρεμόσβηναν. Το ποίημα τοποθετείται χρονικά λίγο μετά από τη μικρασιατική καταστροφή, τότε περίπου που ξεκίνησε κι η άνθιση του ρεμπέτικου τραγουδιού στην Ελλάδα. Η λιτή κατάσταση του ταβερνείου αλλά και τα εδέσματα που σερβίρονται δείχνουν τη φτώχεια και την παρακμή της μεταπολεμικής εκείνης εποχής, και μόνο το τραγούδι φαίνεται να ανακουφίζει τον κόσμο.  
  2. μαέστρο: Ο ρόλος του μαέστρου στην ταβέρνα είναι σημαντικός -αν και λίγο εξιδανικευμένος, γιατί δίνει ζωή στο χώρο με τη μουσική του. Οι θαμώνες περιμένουν απ’ αυτόν να τούς κάνει την πίκρα χαρά («Έλα, πάρε στις χούφτες σου κλάματα… ρεμπέτικο»), να φιλοσοφήσει («Έλα, πάρε στις χούφτες σου θέλητα…Απρίλη»), και να δώσει στις όμορφες στιγμές της καθημερινότητάς τους διάσταση παντοτινή («Έλα, πάρε αγαθά ωραία βλέμματα…για πάντα).
  3. χείλι: το χείλος 
  4. θέλητα (*ποιητική αδεία): τα θέλω, τα θελήματα.
  5. να τα κάνεις ρυάκια του Απρίλη: Το ρυάκι εδώ χρησιμοποιείται μεταφορικά, για να δείξει τον εφήμερο, περαστικό -σαν τα νερά του ποταμού, χαρακτήρα των περισσότερων ανθρώπινων θελημάτων.
  6. βρόχινο νερό: νερό που στάζει από τα χαλασμένα κεραμίδια της οροφής μέσα στα ποτήρια, όταν βρέχει.
  7. σένια (**στη γλώσσα των ρεμπέτηδων της εποχής): κομψή και περιποιημένη.