Πώς είναι δυνατόν στην εποχή της άμεσης, άκοπης και διαρκούς επικοινωνίας, η οποία μάλιστα διεκπεραιώνεται ταχύτατα και με μεγάλη ευκολία, η σιωπή να μένει ακόμα στο επίκεντρο των ανθρώπινων σχέσεων; Γιατί, ενώ είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι, στην ουσία των πραγμάτων παραμένουμε κάκιστοι ακροατές, επικριτικοί παρατηρητές και ακόμη πιο συχνά, κλειστοφοβικοί ομιλητές; Τι είναι αυτό που εμποδίζει την ανθρώπινη αυτή κοινωνική μας φύση, εμποδίζοντας και φθείροντας τις αναμεταξύ μας σχέσεις; Υπάρχει λύση;

Κι αν για όλα τα φιλοσοφικά ερωτήματα που συνοδεύουν την ανθρώπινη πορεία επάνω στον πλανήτη μας υπάρχουν πολλές απαντήσεις και ακόμη περισσότερες ερμηνείες αυτών, στο ύπουλα οδυνηρό φαινόμενο της σιωπής η απάντηση είναι μία και αδιαμφισβήτητη: ο φόβος. Φοβόμαστε. Και βεβαίως είναι γνωστό και αποδεκτό πως ο φόβος ως συναίσθημα λειτουργεί ως άμυνα του οργανισμού μας, έτσι ώστε να προστατευτούμε από τον εκάστοτε κίνδυνο και να μην πληγωθούμε. Πώς έφτασε όμως ο φόβος, η φυσική άμυνα αυτή, να προβάλλεται πάνω μας με τέτοιον τρόπο ώστε να μας προφυλάσσει από μία απλή εξωτερίκευση λέξεων, σκέψεων και πνευματικών δεδομένων; 

Η σιωπή, όταν δεν είναι μια πράξη συνειδητού κενού, συνδέεται άμεσα με τον φόβο και έμμεσα με τα προσωπικά μας βιώματα τα τραύματα του παρελθόντος ή και τις διάφορες στερεοτυπικά θεμελιωμένες αντιλήψεις μας, που πολύ συχνά δεν βλέπουμε, ή ακόμα και αν τις παρατηρούμε μοιάζει αδύνατο να τις αποφύγουμε.

Ένα κομμάτι του εαυτού μας, έχει καταντήσει πλέον ο φόβος και μάλιστα παράλογα, μιας και είμαστε πιο κοντά από ποτέ στον συνάνθρωπο και στον συνομιλητή μας. Το τι πραγματικά είναι αυτό που φοβόμαστε, είναι βεβαίως η επόμενη ερώτηση, η οποία επίσης έχει μία και μοναδική απάντηση. Φοβόμαστε το όχι. Την άρνηση. Την απόρριψη. Σε έναν κόσμο που έχει άπειρα μονοπάτια του ναι, μας μοιάζει αδιανόητο να συναντήσουμε έναν δρόμο του όχι. Σαν το όχι αυτό να μας στοιχειώνει, να μας ακυρώνει και να μας γειώνει σε μία πραγματικότητα, την οποία δε θέλουμε ή δεν μπορούμε να αντικρύσουμε. 

Θέλει πολύ εσωτερική δουλειά, πολύ συζήτηση και μεγάλη ετοιμότητα για να μπορέσεις να δεχτείς πως και το όχι είναι ένας δρόμος της ζωής, ο οποίος μάλιστα καμιά φορά μπορεί να σε οδηγήσει στο μεγαλύτερο ναι που έχεις δει ποτέ σου. Κι όμως το ρίσκο πάντα παραμένει. Και ο φόβος επίσης. 

Πόσα «μου αρέσεις» έχετε ακούσει σε τραγούδια; Πόσα «σ ’αγαπώ»; Πόσα αντίστοιχα μηνύματα έχετε διαβάσει σε μία οθόνη; 

Και πόσα από κοντά;

Ποτέ στο παρελθόν η ανθρωπότητα δε στάθηκε με τόσο φόβο απέναντι στις λέξεις. Και δε μιλώ μόνον για τις αμήχανες ή τις στενάχωρες λέξεις. Μιλώ και για τα καλά, τα όμορφα, τα ρομαντικά. Παλιότερα φοβόμασταν αντιδράσεις, ενέργειες και φασαρίες. Τώρα φοβόμαστε τον διάλογο, τη συζήτηση, την επικοινωνία.

Αν αυτό δεν είναι η μεγαλύτερη ήττα απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό, τότε τι είναι; 

Το άθλημα της συζήτησης, πράγματι θέλει δεξιοτεχνία. Το επίπεδο των ίδιων των συνομιλητών δεν είναι πάντοτε το ίδιο υψηλό και τα δεδομένα δεν είναι ορθώς να γενικεύονται. 

Ωστόσο: 

Πόσο κοστίζει τελικά μια ειλικρινής εξωτερίκευση μιας σκέψης;

Πόσο δύσκολο να είναι να μιλήσει κανείς για ένα συναίσθημα; 

Και τέλος…

Πόσα πράγματα θα είχαν πάει καλύτερα, εάν τελικά… τα μιλούσαμε;

_

γράφει η Άντια Αδαμίδου