Η Φωφώ και το μήλο

Η Φωφώ και το μήλο

apple_books

Η μνήμη μου κουρτίνα που κουνά τα κρόσσια της

από έναν άνεμο που όνομα δεν του έχω δώσει, μα ούτε και μορφή...

 

Μια ροζ τσάντα με σχέδια που δεν καλοθυμάμαι είναι ακουμπισμένη σε μια ξύλινη καρέκλα με ένα καφέ σημάδι που για κάποιο λόγο έβρισκα πάντα παράταιρο πάνω στην πλάτη της μιας και χάλαγε την τελειότητά της, δίπλα από το κρεβάτι μου. Στην τσάντα αυτή, στο μικρό της τσεπάκι κάθεται και περιμένει μια μάλλον ροζ κασετίνα που ανοίγει με ένα κουμπί μαγικό και πετά ένα συρταράκι με κρυμμένους συνδετήρες και γόμα. Μέσα της δεμένα καλά τα μαρκαδοράκια μου, τα μολύβια και μια ξύστρα. Το καθένα με τη «ζώνη» του όπως έλεγα παλιά. Τώρα, όποτε τις χαζεύω τούτες τις κασετίνες με τα λάστιχα να δεσπόζουν στα ράφια των βιβλιοπωλείων, με πιάνει ένα σφίξιμο στο στομάχι χωρίς να μπορώ να το προσδιορίσω. Νιώθω μάλλον πως δεν αφήνουν τα πανέμορφα κατά τα άλλα μολύβια να αναπνεύσουν. Αν με έβαζες να διαλέξω τώρα τι κασετίνα θα ήθελα για την τσάντα μου, θα διάλεγα σίγουρα εκείνες τις κασετίνες τις υφασμάτινες τις εμπριμέ τις χαρούμενες, με το φερμουάρ, που τα βάζεις όλα μέσα μαζί ανακατεμένα και κουδουνίζουν από την ευτυχία της ένωσης με όλα τα υπόλοιπα. Χαρακάκια, μολύβια, γόμες, ξύστρες, μαρκαδόροι και χαρτάκια κρυφά με μυστικά όλα μαζί. Εκείνες, που αν καμιά φορά ξέχναγες κάποιον μαρκαδόρο ανοιχτό, ζωγράφιζαν όλο τον εσωτερικό χώρο και σταδιακά τον μαύριζαν από την ξύστρα και τα μολύβια, δηλώνοντας την καλοπέρασή τους στη σχολική ζωή από παιδικά χέρια. Κάπως έτσι ίσως και να μαθαίνεις να είσαι ελεύθερος, σκέφτομαι πλέον, κι ας σου φαίνεται υπερβολικό. Από κάτι τέτοιες μικρές επιλογές. Αμελητέες και σχεδόν αόρατες. Από εκείνες τις στιγμές που αποφασίζεις εκτός μόδας, εκτός προτάσεων. Που λες ένα εγώ θέλω αυτό. Και ας φαίνεται πρόχειρο, φτηνό ή ό,τι.

Με μια ξύστρα, από εκείνες τις γκρι μεταλλικές, θυμάμαι να φτιάχνω τις τέλειες μύτες στα μολύβια μου, λίγο πριν κλείσω την τσάντα και την αφήσω να ηρεμήσει περιμένοντας το πρωινό ξυπνητήρι της μάνας μου. Ντύματα κολλημένα καλά στα τετράδια χωρίς ζάρες και ετικέτες με το όνομά μου με στρογγυλά γράμματα πάνω στις γραμμές με πεταμένες όλες εκείνες που τα γράμματα είχανε αποφασίσει να κάνουν ακροβατικά. Ήθελα πάντα να τις ζωγραφίσω εκείνες τις αυτοκόλλητες ετικέτες. Μα οι ετικέτες ήταν μόνο για να γράφεις το όνομά σου και όχι για κάτι άλλο.

Θυμάμαι το βάρος της τσάντας μου. Τη φωνή της μητέρας μου «διάβασες για αύριο;», τη χαρά να δω τους φίλους μου, τη μυρωδιά της γόμας σαν έσβηνα σχέδια που έκανα στα κρυφά στο θρανίο και τα ρινίδια που μπλέκανε στα χέρια μου σαν το σκούπιζα βιαστικά πριν πλησιάσει η δασκάλα. Θυμάμαι το σκύψιμο πάνω στη γούρνα με τις βρύσες για να πιω με τα χέρια μου και όχι με το ποτηράκι που έκλεινε και άνοιγε σχεδόν ταχυδακτυλουργικά στα μάτια ολονών μας. Την μυρωδιά της γεμάτης από υγρασία γούρνας, τα σχέδια που έκανε το μωσαϊκό εκεί μέσα. Κάθε φορά έβρισκα έναν διαφορετικό ήρωα να ξαπλώνει μέσα στα νερά. Πότε μάγισσες με μαύρα καπέλα, πότε νεράιδες, πότε άλογα και τόσους μα τόσους άλλους. Δεν τους διαφήμιζα ποτέ μου. Ούτε καν στους κολλητούς μου. Για κάποιο λόγο που ποτέ δεν ήξερα, τη φαντασία αυτή την άφηνα έξω από τα σχολικά μου τετράδια. Πάντα μοιρασμένη ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία επέλεγα να ζω δυο κόσμους και όχι έναν, λες και θα μπορούσε ποτέ κανείς να τα διαχωρίσει σε αυτήν την ηλικία!

Θυμάμαι ακόμα το πρώτο μου κλάμα στο νηπιαγωγείο. Είχαμε χαρτοκοπτική μα δεν ήξερα να πιάνω το ψαλίδι. Θα φτιάχναμε μήλα με την κυρά-Φωφώ με το ένα πόδι στον τάφο που τώρα σίγουρα θα τα έχει βάλει και τα δύο για τα καλά. Μας ζωγράφισε κάτι μήλα στα χαρτιά μας και μας είπε να τα κόψουμε. Έκοβα με χαρά. Μάθαινα κάτι καινούριο και τα μάτια μου έλαμπαν. Όταν τελείωσα, το έδειξα στη νηπιαγωγό μου με χαρά. Μα το μήλο μου διέφερε πολύ από το «προσδοκώμενο». Το ψαλίδι έτρωγε το μήλο μου και έμοιαζε μήλο με αγκάθια γύρω του έτσι φαγωμένο που ήταν. Η Φωφώ με το ένα πόδι στον τάφο και το άλλο εκτός εκπαιδευτικής νοημοσύνης και παιδικής ψυχολογίας, μου είπε ότι είναι «λάθος», «άσχημο» και ότι δεν το έφτιαξα «όπως όλα τα άλλα παιδιά» καταστρέφοντας εκείνα τα ισχυρά κίνητρα που μπορούν να σε κάνουν απολύτως δημιουργικό και ελεύθερο στην αρένα της σχολικής και όχι μόνο ζωής σου.

Έκλαιγα απαρηγόρητη μέχρι να έρθει η μάνα μου να με πάρει από το μάθημα. Σκατομνήμη σου λέω. Δε θυμάμαι πολλά από εκείνη την ηλικία, μα θυμάμαι εκείνο το λυγμό, την απόγνωσή μου και την τεράστια ανάγκη να κρυφτώ στην αγκαλιά της μάνας μου που θα μου έλεγε πως τίποτα δεν πήγε στραβά, πως δεν έκανα κάτι λάθος και πως το μήλο μου είναι φανταστικό και μοναδικό! Πόσα όμορφα λόγια μπορεί να ακούσει κανείς από τους γονείς του. Τι πανίσχυρη μορφή στην παιδική ηλικία οι γονείς, και πόσα σπουδαία πράγματα μπορούν να ποτίσουν τα παιδιά τους. Τι όρια μπορούν να ξεπεράσουν αν το θέλουν, από πόσες νόρμες μπορούν να βγουν και να φτιάξουν ανθρώπους ικανούς για τα πάντα. Ή μάλλον να τους μάθουν ότι είναι ικανοί για τα πάντα. Γνώση πολύτιμή για ολόκληρη τη ζωή τους. Το λιθάρι εκείνο που διασφαλίζει ένα ευτυχισμένο μέλλον.

Θυμάμαι να γυρίζω σπίτι με το αίσθημα της ανικανότητας. Τόσο μικρή για να νιώθω τόσο άδεια. Αδικία το λιγότερο. Μα έτσι βγαίνεις από τη γυάλα σου, λέω με σιγουριά τώρα. Ο πατέρας μου βάλθηκε να μου μάθει αμέσως με εφημερίδες να κόβω «σωστά» για να μην με ξανα-προσβάλλει έτσι η Φωφώ και η κάθε Φωφώ. Και δεν έκοβα μήλα μαζι΄του. Έκοβα τα γράμματα της αλφαβήτου, που αν και νηπιαγωγείο, τα ήξερα όλα. Όπως ήξερα να διαβάζω και να γράφω. Μόνο μήλα δεν ήξερα να κόβω…βλέπεις! Κανείς δεν είπε τελικά στην κυρά- Φωφώ ότι είναι απαράδεκτη νηπιαγωγός, κι ότι της λείπει η στοιχειώδης μόρφωση για να επιτελεί ένα τέτοιο λειτούργημα. Η προστασία μου από τέτοιους δασκάλους δέθηκε με το να μαθαίνω να διορθώνω γρήγορα τα όποια «λάθη» μου, να ξέρω πιο νωρίς τη διδακτέα ύλη και πόσα πολλά άλλα...

Όχι, αν με ρωτήσεις δε χρεώνω κανένα λάθος στους δικούς μου. Με τον τρόπο τους μου δώσανε την αγκαλιά που ήθελα τότε και για χρόνια έλεγα με τσαμπουκά και περηφάνια ότι ο πατέρας μου, μου έμαθε στο σπίτι να χρησιμοποιώ το ψαλίδι και έτσι κατατρόπωσα τη Φωφώ στα επόμενα μαθήματα. Ο σούπερ ήρωάς μου, ο πατέρας μου. Και αν ένα παιδί έχει σούπερ ήρωες τους γονείς του, νιώθει άτρωτο κι ας μην είναι… κι αυτό είναι μια σημαντική παιδική φαντασία που δεν πρέπει να απομυθοποιείται γρήγορα. Ή μάλλον πρέπει να φτιάχνεις μια καλή ισορροπία μεταξύ μυθοποίησης και απομυθοποίησης, αν με ρωτήσεις τώρα που είμαι μάνα.

Ο χρόνος γυρνά καμιά φορά ύπουλα. Ναι, μη σου κάνει εντύπωση. Καμιά φορά ο χρόνος επιστρέφει. Μετρά με αρνητικά νούμερα. Οι αναμνήσεις διαλέγουν τον τόπο που θα ανθίσουν ή θα μαραθούν. Έτσι κι εγώ πισωγύρισα για να σκαλίσω πολλές φορές το παρελθόν μου και να σβήσω κάποια συναισθήματα που δεν έπρεπε να υπάρξουν. Σαν παιδιά μου που περιμέναν χρόνια να τους πω ότι δεν έκαναν τίποτα στραβό. Έμαθα χρόνια μετά λοιπόν, τη σωστή διδακτέα ύλη: τι σημαίνει να είσαι δημιουργικός, να έχεις φαντασία και να κυνηγάς αυτό που θες. Έμαθα να μη δέχομαι την κριτική όταν αυτή γίνεται με τόσο λανθασμένο τρόπο, έμαθα να είμαι κυνική με όσους δεν ξέρουν να φέρονται. Είδα τι σημαίνει να έχεις φτερά και τι σημαίνει να στα κόβουν. Κι έμαθα από την καλή και από την ανάποδη τι σημαίνει προστασία και τι μη και τις λανθασμένες καμιά φορά εκφάνσεις αγάπης.

Στα χρόνια που πέρασαν, θέλησα πολλές φορές να γίνω νηπιαγωγός. Κι ίσως ένας βασικός λόγος να ήταν ότι ήθελα να πάρω το αίμα μου πίσω. Να «σκοτώσω» κάθε Φωφώ, κάνοντας απόλαυση τη σχολική χρονιά, εμπνέοντας τα παιδιά με εικόνες, παραμύθια, ήρωες φανταστικούς που θα χώραγαν στα θρανία, τραγούδια και πολλά γέλια. Μπορεί να μην έγινα. Μπορεί το ποτάμι να με πήγε αλλού. Μα τώρα έλυσα εκείνα τα μολύβια από την κασετίνα και τα ανακάτεψα. Τους είπα ότι μπορούν να γράφουν έξω από τις γραμμές, να κάνουν όσα ακροβατικά θέλουν και μπορώ πλέον και γράφω ετούτο το κείμενο, με την ελευθερία της σκέψης μου και με μια πένα που αγαπώ και με αγάπα.

Τα σχολεία ανοίγουν. Και όλα εκείνα τα πλασματάκια κρατάνε τσάντες που μοιάζουν με τη δική μου. Και κασετίνες παρόμοιες. Προχωράνε είτε σέρνοντας με ροδάκια τις «βαλίτσες» τους, είτε παραμάσχαλα. Μπαίνουν και εκείνα σε τάξεις. Κάθονται και εκείνα σαν κι εμένα σε θρανία που στα κρυφά όλο και κάτι θα μουντζουρώσουν. Και το μόνο που θέλω να τους ευχηθώ και να τους συμβουλέψω είναι να μην αφήσουν ποτέ τη φαντασία τους απέξω στο προαύλιο. Να την κάνουν κολλητή τους. Να γίνουν ό,τι φαντάζονται. Να φαντάζονται ότι μπορούν να γίνουν τα πάντα. Θέλω να τους πω να μην αφήσουν καμία Φωφώ να τους μειώσει, να τους κάνει να νιώσουν ανίκανοι σε κάτι. Θέλω να τους πω πως στη ζωή θα αλλάξουν πολλές φορές σχέδια και αυτό είναι οκ. Πως καμία ηλικία δεν είναι απαγορευτική για κάτι διαφορετικό και πως ο χρόνος, πάντα μα πάντα, μας δίνει εκείνη την ευκαιρία να κυνηγήσουμε οτιδήποτε χαμένο, ίσως και σε ένα καλύτερο timing από εκείνο που φανταζόμασταν, αρκεί εμείς να μην πάψουμε να κάνουμε όνειρα.

Τόσα μα τόσα θα ήθελα να τους πω. Και άλλα τόσα στη δική μου κόρη που παίρνει μια κρεμάστρα και την κάνει τηλέφωνο, λίγα Lego και τα κάνει ανεμόπτερο που το φτερό του όταν χαλάει το φτιάχνει ένας κύκνος σε ένα συνεργείο με το ράμφος του…και αυτό είναι τόσο σπουδαίο και με κάνει να νιώθω τόσο μα τόσο περήφανη σαν παγώνι. Όχι εκείνο το παγώνι που ξέρεις. Ένα άλλο, που του λείπουν κάποια φτερά και περνά πιο διακριτικά από την πασαρέλα της ζωής, ξέροντας τι θέλει πια και τι μπορεί να αγαπά ανόθευτα.

 

Καλή σχολική χρονιά με φαντασία πλασματάκια μου…μικρά και μεγάλα.

Με αγάπη,

Μάχη

 

[Κείμενο αφιερωμένο στην υπαρξούλα μου,  που μου γύρισε το χρόνο πίσω και τον αθώωσε]

Μην ξεχνάτε πως το σχόλιό σας είναι πολύτιμο!

Επιμέλεια κειμένου

Μάχη Τζουγανάκη

Από τότε που με θυμάμαι, μουντζουρώνω τα χαρτιά. Η πένα μου το εισιτήριό μου για «όπου». Στο tovivlio.net ήρθα επισκέπτρια και έγινα οικοδέσποινα. Αυτό θα πει ευτυχισμένη συνεργασία! Κάνοντας επιμέλειες κειμένων, τρέφομαι από τις ψυχές των άλλων και από το μεγαλείο της δικής τους πένας, για να φορτίζω τη δική μου. Διηγήματα και ποιήματά μου υπάρχουν στις τέσσερις πολύ επιτυχημένες μας συλλογές: «Μια εικονα…1000 λέξεις» Α&Β τόμος, στις «Τρενογραφίες» και στις "Ιστορίες μπονσάι". Κείμενά μου επίσης "κρεμαστήκαν" στους μήνες του εξαιρετικού Καλλιτεχνικού ημερολογίου της σελίδας στα έτη 2015, 2016 και 2017. Πριν από ένα χρόνο, εκδόθηκε και η πρώτη προσωπική συλλογή διηγημάτων μου «23&1 σταθμοί», για να μου επιβεβαιώσει ότι τα όνειρα μπορούν να γίνουν πραγματικότητα αρκεί να τους φερόμαστε με αγάπη. Το μέλλον κρύβει καινούριους στόχους, νέες συλλογές και ένα μυθιστόρημα που όλο μου ξεγλιστρά και όλο επιστρέφει πιο σίγουρο…

11 Σχόλια

  1. Άννα Ρουμελιώτη

    […] να αγαπά ανόθευτα ……. […] αυτό … αυτό.. Καλημέρα και καλή εβδομάδα Μάχη μου. Και καλή σχολική χρονιά στα παιδιά και στους δασκάλους!

    Απάντηση
  2. Χριστίνα Σουλελέ

    Είδες πώς «χτίζει» την αυτοπεποίθηση των παιδιών η πρώτη δασκάλα ή νηπιαγωγός; Γιατί αυτό είναι το κλειδί. Η αυτοπεποίθηση. Να ενισχύεις, να επιβραβεύεις και να στέκεσαι δίπλα, να πιάνεις μαζί με τους μαθητές το ψαλίδι. Όλα τα άλλα θα έρθουν με τρόπο αβίαστο. Πολύ ωραίο το κείμενο- ανάμνηση Μάχη. Ακόμη και το μήλο που μοιάζει με αγκάθι, δείχνει έναν ιδιαίτερο καλλιτέχνη. Κι έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης. Καλό μεσημέρι!

    Απάντηση
    • Χριστίνα Σουλελέ

      Δε θα σχολιάσω βέβαια εδώ τη συμπεριφορά της Φωφώς.

      Απάντηση
      • Μάχη Τζουγανάκη

        Χριστίνα εσύ ξέρεις καλύτερα από εμένα…Και ναι δε χρειάζεται να γίνει κάποιος άλλος σχολιασμός… Ο καθένας κρατά στην καρδιά του αν θέλει τα συμπεράσματα και τα χρησιμοποιεί αναλόγως στη ζωή του. Σε ευχαριστώ…

        Απάντηση
  3. sofia25164

    Καλησπέρα Μάχη μου…μερικές φορές δεν έχω λόγια! Το κείμενο-ανάμνησή σου είναι ένα από τα ωραιότερα κείμενα που διάβασα στη σελίδα! Ίσως θα έπρεπε να γίνεις νηπιαγωγός τελικά…θα είχες να δώσεις τόσα πολλά!!! Την αγάπη μου…

    Απάντηση
    • Μάχη Τζουγανάκη

      Σοφία μου γλυκιά…σε ευχαριστώ. Και για εμένα το κείμενο αυτό μαζί με τη ζωή της Ναταλί που είχα γράψει κάποτε θεωρώ ότι είναι από τα πιο δυνατά που έχω αφήσει εδώ μέσα. Όχι τόσο για την τεχνική τους αξία…αλλά για τα μηνύματα που θέλουν να αφήσουν και αφορούν την παιδική ψυχή και το μεγάλωμά της… Ας είναι σταθμοί τέτοια κείμενα..ή έστω…αφετηρίες για κάτι καλύτερο στις ζωές όλων αυτών των μικρών αγγέλων..που δεν ξέρω αν θα στεκόμουν κοντά τους καλή νηπιαγωγός αλλά σίγουρα θα είχαν ένα άτομο να τα αγαπά και να τα ακούει…

      Καλό σου βράδυ, την αγάπη μου

      Απάντηση
  4. Ασημίνα Λεοντή

    Δυνατη…γραφη Μαχη..!!!
    Οι ανθρωποι που κυκλοφορουν καθε φορα στο προσκηνιο κσι στο λειτουργημα του δασκαλου..πρεπει να εχουν ευσυνειδησια και φυσικα το αισθημα της ευθυνης της μεταδοσης…καλη ωρα σαν την κ φωφω μας…παραδειγμα προς αποφυγην!!!
    Εξοχο!!!!

    Απάντηση
    • Μάχη Τζουγανάκη

      Να΄σαι καλά Ασημίνα μου. Το λειτούργημα του δασκάλου είναι από τα πιο ιερά … Μακάρι όλοι να είχανε διδαχτεί / κατανοήσει πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος τους για τα παιδιά και το μέλλον τους… Καλό σου βράδυ!

      Απάντηση
  5. Βάσω Καρλή

    Πολύ τρυφερή η ιστορία σου Μάχη, (όπως ακριβώς και η μητρική αγκαλιά), και οι συμβουλές σου στους μικρούς φίλους πολύτιμες.

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου

Υποβολή συμμετοχής!

Εγγραφείτε στο newsletter

Αρχείο

Είσοδος