ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΑΓΚΥΡΩΣΕΙΣ

Ποιητικό Δίπτυχο για τη Μη-Μετρήσιμη Ζωή

Εισαγωγικό σημείωμα

Ποιητική ανατροπή της μετρησιμότητας

Το παρόν δίπτυχο ποιημάτων γεννήθηκε ως απάντηση στη βαθιά ανάγκη να ειπωθεί το ανείπωτο: εκείνο που δεν χωρά σε πίνακες, φόρμες και συστήματα αξιολόγησης. Πρόκειται για μια λυρική και ταυτόχρονα ειρωνική συνομιλία με την εποχή της «τεκμηριωμένης ύπαρξης», της αγκύρωσης κάθε βιώματος σε εννοιολογικά σχήματα, επιστημονικές γλώσσες και επιτροπές εγκυρότητας. Τα ποιήματα που ακολουθούν υπερασπίζονται την ανοικτότητα του ανθρώπινου: το θαύμα, την ψυχή, την απορία, τον έρωτα, την άβυσσο – όλα όσα δεν χωρούν σε citations αλλά δίνουν ζωή στη ζωή. Η «Θεωρητική αγκύρωση», εδώ, μετατρέπεται από εργαλείο συρρίκνωσης του νοήματος, σε εργαλείο ποιητικής αποδέσμευσης. Ίσως η πιο ριζοσπαστική θεωρητική αγκύρωση να είναι τελικά η άρνηση κάθε αγκύρωσης, όταν πρόκειται για το απύθμενο της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ποίημα Α’ 

Ας δέσουμε τα όνειρα
με υποσημειώσεις.
Ας καρφώσουμε την αμφιβολία
σε διαγράμματα.

Το άγνωστο…
είναι επικίνδυνο αν δεν έχει
τουλάχιστον
τρία παραρτήματα βιβλιογραφίας.

Ο χρόνος μετριέται,
όχι επειδή υπάρχει,
αλλά γιατί μας βολεύει.

Η ψυχή;
Ένα κατάλοιπο πολιτισμικής ρομαντικής αντίληψης.

Το θαύμα;
Ερμηνεύσιμο,
αν διαθέτεις καλό grant.

Η ζωή;
Ένα φαινόμενο
υπό αξιολόγηση,
σύμφωνα με τα πρότυπα της Επιτροπής Επιστημονικής Πειθάρχησης
(παράρτημα 4Γ, σελ. 312).

Οπότε —
αν νιώσεις ότι κάτι κινείται μέσα σου
που δεν χωρά σε πίνακα excel,
ή που σε κάνει να κλαις χωρίς αιτία,
παρακαλώ να το αναφέρεις
ως ανωμαλία δεδομένων.

Δεν θέλουμε εκπλήξεις
σε αυτή την εργασία.
Ούτε μεταφυσικά ενδεχόμενα
χωρίς κατάλληλη θεωρητική αγκύρωση.

Προτιμάμε τα κουτάκια.
Προτιμάμε τις λέξεις που δεν δακρύζουν.
Προτιμάμε το βέβαιο
έστω κι αν είναι ψέμα—
αρκεί να είναι δομημένο.

Ποίημα Β’ 

(ποιητικό πόρισμα για τη μη-μετρήσιμη ζωή)

Μη μιλάς για άβυσσο
αν δεν μπορείς να την παραθέσεις σε PowerPoint.

Μην αισθάνεσαι
παράθεσε.
Μην φαντάζεσαι
τεκμηρίωσε.

Τα όρια του κόσμου
είναι ό,τι μπορεί να χωρέσει
σε έγκυρο επιστημονικό περιοδικό
με impact factor.

Αν θες να υπάρξεις σοβαρά,
γράψε με Times New Roman,
δομή σε πέντε κεφάλαια
και φρόντισε
ο Θεός σου να έχει citations.

Άσε τις εμπνεύσεις για τις ώρες κοινής ησυχίας.

Ο Έρωτας, λέει,
είναι εκκρεμές νευροδιαβιβαστών.
Η Αγάπη: παρενέργεια ανασφάλειας.
Η Ψυχή;
Ένα vintage κατάλοιπο
από εποχές που οι άνθρωποι
πίστευαν στο άπειρο.

Κι εσύ,
που τόλμησες να δεις
κάτι πέρα από τα σχήματα,
σε καλούν τώρα
να το αποδείξεις με σχήματα.

Όμως εσύ γελάς.
Γιατί γνωρίζεις πως:
οι πιο ριζοσπαστικές αλήθειες
δεν έχουν ISBN.

Και η Ζωή,
αν της φορέσεις υπερδομή,
φεύγει απ’ το παράθυρο γελώντας.

Επίμετρο: Περί του Απροσμέτρητου

Η σκέψη, όταν ζητάει σύνορα, δεν το κάνει από αλαζονεία αλλά από φόβο. Φόβο μπροστά στο ρέον, το ασχημάτιστο, το ανοιχτό. Η ζωή όμως δεν γεννήθηκε για να χωρά· διαφεύγει —όπως η ανάσα, όπως η μνήμη, όπως ο έρωτας. Το τεχνικό φαντασιακό της εποχής μας αξιώνει ερμηνεία, μέτρηση, αποδείξεις. Επιθυμεί ένα σύμπαν όπου το κάθε τι να είναι τοποθετήσιμο, τεκμηριώσιμο, επιστημονικά αγκυρωμένο. Μα ο άνθρωπος δεν είναι μονάδα δεδομένων, ούτε η ψυχή υποσύνολο υπολογισμού. Το δίπτυχο αυτό γράφτηκε ως αντίλογος. Όχι για να απορρίψει τη λογική, αλλά για να θυμίσει ότι υπάρχει και κάτι πέρα από αυτήν —μια άλλου είδους γνώση, που δεν διαθέτει ISBN αλλά γνωρίζει· που δεν τεκμηριώνεται, αλλά βεβαιώνει· που δεν αποδεικνύεται, αλλά επιβεβαιώνεται στην εμπειρία του ανέκφραστου. Εκεί που τελειώνει η θεωρία, αρχίζει το βίωμα.
Και η ποίηση, όπως και η ζωή, κατοικούν εκεί.

_

γράφει η Βασιλική Γκαρίλα