Πώς παίρνω ISBN στην Ελλάδα

Το ISBN το παίρνετε ηλεκτρονικά από το Ελληνικό Κέντρο ISBN της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (ΕΒΕ), χωρίς μεσάζοντες και χωρίς χρέωση. Ο αριθμός φτάνει στο email σας συνήθως μέσα σε μία με δύο ημέρες από την αίτηση.

Αν το βιβλίο σας βγαίνει από εκδοτικό οίκο, το ISBN το φροντίζει εκείνος και δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα. Αν το εκδίδετε μόνοι σας, εκδότης είστε εσείς και η αίτηση γίνεται στο όνομά σας. Παρακάτω θα βρείτε τι χρειάζεται, τα βήματα με τη σειρά και όσα πρέπει να προσέξετε πριν στείλετε το βιβλίο στο τυπογραφείο.

Τι είναι το ISBN και γιατί το χρειάζεστε

Το ISBN (International Standard Book Number, Διεθνής Μοναδικός Αριθμός Βιβλίου) είναι ένας κωδικός 13 ψηφίων που ταυτοποιεί μία συγκεκριμένη έκδοση ενός βιβλίου, έντυπη ή ψηφιακή. Με αυτόν βρίσκουν το βιβλίο σας τα βιβλιοπωλεία, οι διανομείς, οι βιβλιοθήκες και τα ηλεκτρονικά καταστήματα.

Ο αριθμός έχει πέντε μέρη:

• το πρόθεμα 978 ή 979, που δηλώνει ότι το προϊόν είναι βιβλίο
• τον κωδικό της χώρας, που για την Ελλάδα είναι 960 ή 618
• τον κωδικό του εκδότη
• τον κωδικό του συγκεκριμένου τίτλου
• ένα ψηφίο ελέγχου

Στην Ελλάδα το ISBN δεν είναι προαιρετικό. Ο Ν. 3149/2003 (άρθρο 12, παρ. 8α) ορίζει ότι κάθε έργο που εκδίδεται στη χώρα φέρει διεθνή αριθμοδότηση, την οποία παρέχει αποκλειστικά η Εθνική Βιβλιοθήκη. Τα περιοδικά παίρνουν ISSN και οι μουσικές εκδόσεις (παρτιτούρες) ISMN, με την ίδια διαδικασία.

Ποιος κάνει την αίτηση

Την αίτηση την κάνει πάντα ο εκδότης, δηλαδή όποιος αναλαμβάνει την ευθύνη και το κόστος της έκδοσης.

• Εκδοτικός οίκος. Το ISBN το ζητά ο οίκος από τη δική του σειρά αριθμών. Εσείς απλώς ελέγχετε ότι τυπώθηκε σωστά.
• Αυτοέκδοση. Εγγράφεστε στο Ελληνικό Κέντρο ISBN ως «αυτοεκδότης» και ζητάτε τον αριθμό στο όνομά σας.
• Τυπογραφείο ή εταιρεία υπηρεσιών αυτοέκδοσης. Ρωτήστε από την αρχή σε ποιανού το όνομα θα βγει το ISBN. Όποιος το ζητά εμφανίζεται ως εκδότης του βιβλίου στους καταλόγους.
• Διεθνείς πλατφόρμες. Αν μια πλατφόρμα σάς προσφέρει δικό της ISBN, ο αριθμός ανήκει στη δική της σειρά και όχι στη δική σας. Αν ζείτε στην Ελλάδα και θέλετε να φαίνεστε εσείς ως εκδότης, το ζητάτε από την ΕΒΕ.

Τον ρόλο του αντιπροσώπου τον έχει πάντα ένα φυσικό πρόσωπο. Ακόμη κι αν εκπροσωπείτε σύλλογο ή εταιρεία, η πρώτη εγγραφή γίνεται με τα προσωπικά σας στοιχεία.

Τι θα χρειαστείτε

• Τους προσωπικούς σας κωδικούς Taxisnet, για την ταυτοποίηση.
• Ένα email που ελέγχετε τακτικά και το κινητό σας. Εκεί έρχονται οι επιβεβαιώσεις και το έντυπο με τον αριθμό.
• Τον οριστικό τίτλο και υπότιτλο του βιβλίου.
• Τα ονόματα των συντελεστών (συγγραφέας, μεταφραστής, εικονογράφος, επιμελητής).
• Τη μορφή της έκδοσης (έντυπο, e-book) και ποιος έχει τα δικαιώματα εκμετάλλευσης.

Οριστικοποιήστε τον τίτλο πριν από την αίτηση. Αν τον αλλάξετε αργότερα, θα χρειαστείτε νέο ISBN.

Η διαδικασία βήμα βήμα

Όλα γίνονται στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Κέντρου ISBN, isbn.nlg.gr, σε τρία στάδια. Τα δύο πρώτα γίνονται μία φορά. Από το δεύτερο βιβλίο και μετά κάνετε μόνο το τρίτο.

Στάδιο 1: Εγγραφή ως πιστοποιημένος χρήστης της ΕΒΕ

1. Μπαίνετε στο isbn.nlg.gr και επιλέγετε την εγγραφή πιστοποιημένου χρήστη.
2. Συνδέεστε με τους κωδικούς Taxisnet. Εγγράφεται το φυσικό πρόσωπο, όχι η επιχείρηση.
3. Ακολουθείτε τις οθόνες του συστήματος και στο τέλος ορίζετε έναν νέο κωδικό πρόσβασης. Με αυτόν θα μπαίνετε στο εξής στον λογαριασμό σας.
4. Μόλις δείτε το μήνυμα επιτυχούς δημιουργίας λογαριασμού, αποσυνδέεστε από το Taxisnet.

Στάδιο 2: Εγγραφή ως εκδότης ή αυτοεκδότης

1. Γυρίζετε στην αρχική σελίδα του isbn.nlg.gr και επιλέγετε Λογαριασμός ΕΒΕ.
2. Συνδέεστε με το email ή το κινητό που δηλώσατε και τον κωδικό που ορίσατε στο πρώτο στάδιο.
3. Επιλέγετε Αίτηση Εγγραφής/Εκπροσώπησης Εκδότη.
4. Συμπληρώνετε τα στοιχεία που ζητά το αναδυόμενο παράθυρο, δηλώνοντας ότι είστε αυτοεκδότης, και πατάτε Υποβολή.
5. Περιμένετε την απάντηση του Κέντρου στο email σας, συνήθως μέσα σε μία με δύο ημέρες.

Στάδιο 3: Αίτηση χορήγησης ISBN

1. Συνδέεστε ξανά από το Λογαριασμός ΕΒΕ.
2. Ανοίγετε το Οι Αιτήσεις μου και ξεκινάτε νέα αίτηση.
3. Επιλέγετε το είδος της έκδοσης και στη συνέχεια τη χορήγηση ISBN.
4. Συμπληρώνετε τα στοιχεία του βιβλίου. Κατ’ ελάχιστον ζητούνται ο κύριος τίτλος, οι συντελεστές και ο κάτοχος του δικαιώματος εκμετάλλευσης.
5. Υποβάλλετε την αίτηση. Μέσα σε μία με δύο ημέρες λαμβάνετε με email το έντυπο παραχώρησης με το ISBN σας.

Την πορεία κάθε αίτησης την βλέπετε στο «Οι Αιτήσεις μου». Ο αναλυτικός «Οδηγός Εγγραφής Εκδοτών» της ΕΒΕ, με εικόνες από κάθε οθόνη, βρίσκεται στα «Σχετικά Αρχεία» της σελίδας Διεθνείς Αριθμοδοτήσεις.

Πόσο κοστίζει και πόσο χρόνο θέλει

Η χορήγηση ISBN από την Εθνική Βιβλιοθήκη γίνεται δωρεάν. Αν κάποιος σάς ζητήσει χρήματα «για το ISBN», πληρώνετε τη δική του διαμεσολάβηση και όχι τον αριθμό.

Υπολογίστε μία με δύο ημέρες για την έγκριση της εγγραφής σας ως εκδότη και άλλες τόσες για το ίδιο το ISBN. Για το πρώτο σας βιβλίο ξεκινήστε τη διαδικασία τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν παραδώσετε τα τελικά αρχεία στο τυπογραφείο, για να έχετε περιθώριο.

Το γραμμωτό κωδικό (barcode) δεν το δίνει η ΕΒΕ. Παράγεται από τον ίδιο τον αριθμό ISBN και συνήθως το φτιάχνει ο γραφίστας του εξωφύλλου ή το τυπογραφείο.

Πού τυπώνεται και πότε χρειάζεται νέο

Η εκτύπωση του ISBN πάνω στο βιβλίο είναι υποχρεωτική. Γι’ αυτό το ζητάτε πριν από την εκτύπωση και όχι μετά.

• Έντυπο βιβλίο. Μπαίνει στη σελίδα των πνευματικών δικαιωμάτων (το πίσω μέρος της σελίδας τίτλου) και στο κάτω μέρος του οπισθόφυλλου.
• Barcode. Τοποθετείται συνήθως κάτω δεξιά στο οπισθόφυλλο, με τον αριθμό γραμμένο από πάνω του με την ένδειξη «ISBN».
• E-book. Αναγράφεται στην οθόνη τίτλου και στην οθόνη των πνευματικών δικαιωμάτων.

Κάθε μορφή του βιβλίου που διατίθεται χωριστά θέλει δικό της ISBN. Το χαρτόδετο, το σκληρόδετο, το EPUB και το PDF του ίδιου τίτλου είναι τέσσερις διαφορετικοί αριθμοί.

Ένας αριθμός που δόθηκε σε μια έκδοση δεν ξαναχρησιμοποιείται ποτέ σε άλλη, ακόμη κι αν το βιβλίο εξαντληθεί.

Μετά το ISBN: η κατάθεση αντιτύπων

Μόλις τυπωθεί το βιβλίο, οφείλετε να καταθέσετε τέσσερα αντίτυπα στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Είναι η λεγόμενη «κατά νόμο κατάθεση» του Ν. 4452/2017 και βαρύνει τον εκδότη ή, όταν δεν υπάρχει εκδότης, τον ίδιο τον συγγραφέα.

Τα αντίτυπα πρέπει να φέρουν τυπωμένο το ISBN. Ο Ν. 3149/2003 (άρθρο 12, παρ. 9) προβλέπει πρόστιμο τόσο για όποιον δεν καταθέτει αντίτυπα όσο και για όποιον εκδίδει χωρίς διεθνή αριθμοδότηση.

Οδηγίες για τον τρόπο και τον τόπο παράδοσης δίνει η σελίδα Κατά Νόμο Κατάθεση της ΕΒΕ. Τηλέφωνο για την κατάθεση αντιτύπων: 210 3604575.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να πάρω ISBN αφού τυπωθεί το βιβλίο; Στην πράξη όχι, γιατί ο αριθμός πρέπει να είναι τυπωμένος μέσα στο βιβλίο. Κάντε την αίτηση όταν έχει κλειδώσει ο τίτλος και πριν στείλετε τα αρχεία για εκτύπωση.

Το ISBN του έντυπου ισχύει και για το e-book; Όχι. Έντυπο και ηλεκτρονικό βιβλίο είναι διαφορετικές μορφές και παίρνουν ξεχωριστό αριθμό.

Θα τυπώσω λίγα αντίτυπα μόνο για την οικογένειά μου. Χρειάζομαι ISBN; Το ISBN αφορά βιβλία που διατίθενται στο κοινό. Ένα ιδιωτικό βιβλίο που δεν θα κυκλοφορήσει δεν το χρειάζεται. Αν όμως σκοπεύετε να το δώσετε σε βιβλιοπωλεία ή βιβλιοθήκες, θα σας το ζητήσουν.

Ξανατυπώνω το βιβλίο επειδή εξαντλήθηκε. Θέλω νέο αριθμό; Όχι, εφόσον το κείμενο και η μορφή μένουν ίδια. Νέο ISBN θέλει μόνο η ουσιαστικά αναθεωρημένη έκδοση.

Το ISBN κατοχυρώνει τα πνευματικά μου δικαιώματα; Όχι. Το ISBN ταυτοποιεί μια έκδοση για τις ανάγκες της αγοράς και των βιβλιοθηκών και δεν αποδεικνύει ποιος έγραψε το έργο. Η πνευματική ιδιοκτησία αποκτάται με τη δημιουργία του έργου, χωρίς καμία διατύπωση (Ν. 2121/1993).

Πού απευθύνομαι αν έχω απορίες; Στο Ελληνικό Κέντρο ISBN-ISSN-ISMN της Εθνικής Βιβλιοθήκης, στο τηλέφωνο 210 3470330.