από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 17.10.2026 | Εκπαίδευση
Ο ενεργός πολίτης, η συμμετοχή στα κοινά και ο εθελοντισμός αποτελούν διαχρονικά θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων. Ο οδηγός συγκεντρώνει ορισμούς, χαρακτηριστικά, αίτια της πολιτικής απάθειας, συνέπειες, προτάσεις, σχεδιάγραμμα έκθεσης και εμπλουτισμένο λεξιλόγιο,...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 17.10.2026 | Γλώσσα
Αλυσιτελής είναι αυτός που δεν ωφελεί, που δεν φέρνει αποτέλεσμα ή ωφέλεια, π.χ. αλυσιτελείς προσπάθειες, αλυσιτελής ενέργεια. Συχνά τον βρίσκουμε σε διοικητικά και νομικά κείμενα. Αντίθετός του είναι ο λυσιτελής, ο ωφέλιμος, και το α- του δίνει στερητική σημασία. Ο...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 16.10.2026 | Γ Λυκείου, Εκπαιδευτικό υλικό, Κριτήρια αξιολόγησης
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄Λυκείου Ο αποκλεισμός της φαντασίας του Κωνσταντίνου Μάντη – Κείμενο 1 Ο αποκλεισμός της φαντασίας Απόσπασμα από το ομότιτλο άρθρο της Τασούλας Καραϊσκάκη που δημοσιεύτηκε στις 22.01.2012 στην εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ». Δύο βίντεο τα οποία...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 16.10.2026 | Εκπαίδευση
1. Εννοιολογικό Πλαίσιο & Ορισμοί Ανθρώπινα Δικαιώματα: Οι θεμελιώδεις, απαράγραπτες και αναφαίρετες αξιώσεις και ελευθερίες που δικαιούται κάθε άνθρωπος από τη γέννησή του, ανεξάρτητα από εθνικότητα, φυλή, φύλο, θρησκεία, γλώσσα, κοινωνική τάξη ή πολιτικές...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 16.10.2026 | Γλώσσα
Αλίπαστος είναι αυτός που έχει διατηρηθεί με αλάτι, ο παστός, π.χ. αλίπαστα ψάρια, αλίπαστο κρέας. Ο όρος είναι δόκιμος και σε κείμενα για τη διατροφή και την παραδοσιακή συντήρηση τροφίμων. Είναι σύνθετο από το αρχαίο ἅλς («αλάτι») και το ρήμα πάσσω («πασπαλίζω,...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 15.10.2026 | Εκπαίδευση
1. Εννοιολογικό Πλαίσιο & Ορισμοί Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI): Ο κλάδος της πληροφορικής που ασχολείται με τη δημιουργία υπολογιστικών συστημάτων ικανών να εκτελούν εργασίες οι οποίες παραδοσιακά απαιτούν ανθρώπινη νοημοσύνη (π.χ....
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 15.10.2026 | Γλώσσα
Η λέξη έχει δύο σημασίες. Στα αρχαία ἄκων ήταν το ακόντιο, το βέλος. Ως επίθετο σήμαινε αυτόν που κάνει κάτι άθελά του, χωρίς τη θέλησή του, αναγκαστικά. Αυτή η δεύτερη σημασία επιζεί στη φράση «εκών άκων», δηλαδή «θέλοντας και μη», «με το ζόρι». Οι δύο ομώνυμες...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 14.10.2026 | Εκπαίδευση, Εκπαιδευτικό υλικό
Κατηγορία: Εκπαίδευση / Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία Απευθύνεται σε: Μαθητές Λυκείου (Β΄ & Γ΄), Φιλολόγους, Υποψηφίους Πανελλαδικών Η εξέταση της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας δεν απαιτεί αποστήθιση, απαιτεί μέθοδο, δομή και εκφραστική ακρίβεια....
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 14.10.2026 | Γλώσσα
Ακρώρεια είναι η κορυφογραμμή του βουνού, η ράχη του στο ψηλότερο σημείο του, η βουνοκορφή. Τη λέξη τη συναντάμε σε περιγραφές τοπίου, π.χ. «στην ακρώρεια του Πηλίου». Προέρχεται από το αρχαίο ἀκρώρεια, σύνθετο από το ἄκρος («ο ακραίος, ο ψηλότερος») και το ὄρος....
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 13.10.2026 | Γλώσσα
Ακραιφνής είναι αυτός που είναι καθαρός, αμιγής, ανόθευτος, ο γνήσιος, ο αυθεντικός. Σήμερα το λέμε κυρίως για πρόσωπα με σταθερές πεποιθήσεις, π.χ. «ακραιφνής δημοκράτης», «ακραιφνής φιλάνθρωπος», δηλαδή γνήσιος και χωρίς συμβιβασμούς. Είναι αρχαία σύνθετη λέξη...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 12.10.2026 | Γλώσσα
Μουσοτραφής είναι αυτός που έχει «τραφεί» με τις Μούσες, δηλαδή που έχει μεγαλώσει με την ποίηση, τα γράμματα και τις τέχνες, αυτός που είναι καλλιεργημένος, αυτός που είναι φιλόμουσος. Λέγεται και για τόπους ή εποχές με πλούσια πνευματική ζωή, π.χ. «η μουσοτραφής...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 11.10.2026 | Γλώσσα
Μίσθαρνος αρχικά ήταν αυτός που εργάζεται με μισθό, ο μισθωτός. Σήμερα η λέξη έχει σχεδόν πάντα μειωτική σημασία: μίσθαρνος είναι αυτός που υπηρετεί κάποιον μόνο για τα χρήματα, ο εξαγορασμένος, το πληρωμένο όργανο, αυτός που αποσκοπεί αποκλειστικά και μόνο στην υλική...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 10.10.2026 | Γλώσσα
Μηνοειδής είναι αυτός που έχει σχήμα μισοφέγγαρου, ημισελήνου, δρεπανιού. Η λέξη είναι σύνθετη από το αρχαίο μήνη («σελήνη») και το -ειδής (από το εἶδος, «μορφή»). Χρησιμοποιείται συχνά στην ανατομία και στην ιατρική: μηνοειδείς βαλβίδες της καρδιάς, μηνοειδής χόνδρος...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 9.10.2026 | Γλώσσα
Μετείκασμα είναι η εικόνα που εξακολουθούμε να «βλέπουμε» για λίγο, αφού πάψει να υπάρχει το ερέθισμα που την προκάλεσε. Αν, για παράδειγμα, κοιτάξουμε για λίγο μια έντονη φωτεινή πηγή και μετά κλείσουμε τα μάτια ή στρέψουμε αλλού το βλέμμα, συνεχίζουμε να βλέπουμε...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 8.10.2026 | Γλώσσα
Μετακενώνω σημαίνει μεταφέρω υγρό (ή άλλο περιεχόμενο) από ένα δοχείο σε άλλο, αδειάζοντας το πρώτο· μεταγγίζω. Σημαίνει όμως, μεταφορικά, και τη μετάδοση γνώσεων σε άλλο πρόσωπο ή άλλον τόπο. Το ουσιαστικό είναι η μετακένωση, όπως λέμε π.χ. για τη μετακένωση του...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 7.10.2026 | Γλώσσα
Μενετός είναι αυτός που μπορεί ή είναι διατεθειμένος να περιμένει. Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ρήμα μένω («μένω, περιμένω»). Σήμερα τη συναντάμε σχεδόν μόνο στη φράση «οι καιροί ου μενετοί», δηλαδή «οι περιστάσεις δεν περιμένουν», οι ευκαιρίες περνούν γρήγορα και...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 6.10.2026 | Γλώσσα
Προτιμότερη θεωρείται η γραφή συγγνώμη. Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο «συγγνώμη» (συν + γνώμη) και διατηρεί το διπλό γ της αρχαίας γραφής. Ο τύπος «συγνώμη» είναι πολύ διαδεδομένος και αποδεκτός ως απλοποιημένη γραφή. Στον προσεγμένο γραπτό λόγο, όμως, προτιμάμε το...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 6.10.2026 | Γλώσσα
Μέλαθρον στα αρχαία ελληνικά ήταν αρχικά η οροφή του σπιτιού ή το κεντρικό δοκάρι που στήριζε τη στέγη ενός σπιτιού. Κατ’ επέκταση σήμαινε τη στέγη και έπειτα ολόκληρο το σπίτι, την κατοικία, ιδίως την αρχοντική, με αυτή τη σημασία το βρίσκουμε ήδη στον Όμηρο και...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 5.10.2026 | Γλώσσα
Μεγαλορρήμων είναι αυτός που λέει μεγάλα λόγια, που χρησιμοποιεί πομπώδες ύφος, που μιλά με έπαρση και υπερβολή για τον εαυτό του ή για όσα θα κάνει· ο κομπαστής, ο κομπορρήμων, ο μεγαλόστομος. Το ουσιαστικό είναι η μεγαλορρημοσύνη. Η λέξη είναι σύνθετη από το μέγας...
από Ντίνος Εκπαιδευτικός | 4.10.2026 | Γλώσσα
Μεγαλαυχώ σημαίνει καυχιέμαι υπερβολικά, χρησιμοποιώ ύφος στομφώδες, κομπάζω, παινεύομαι για τον εαυτό μου με μεγάλα λόγια. Το ουσιαστικό είναι η μεγαλαυχία, δηλαδή η υπερβολική καυχησιολογία. Η λέξη είναι σύνθετη από το μέγα και το αρχαίο ρήμα αὐχέω («καυχιέμαι»)....