Γίνεται συχνά λόγος για τις άδειες πνευματικών δικαιωμάτων Creative Commons, υπάρχει όμως και μια σχετική σύγχυση γύρω από αυτές. Για να εξετάσουμε το ζήτημα από την αρχή, θα πρέπει να διασαφηνίσουμε το γεγονός πως η Creative Commons είναι μια μη κερδοσκοπική εταιρία με έδρα το Σαν Φρανσίσκο στην Καλιφόρνια των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Σκοπός της είναι η επέκταση της χρήσης πνευματικών έργων μέσω ειδικών αδειών, καθιστώντας έτσι το διαμοιρασμό των δημιουργιών αυτών νόμιμο, προστατεύοντας ταυτόχρονα και το ίδιο το έργο αλλά και το δημιουργό του. Ο Κάθε δημιουργός δηλώνει εύκολα, απλά και γρήγορα ποια δικαιώματα θέλει να διατηρήσει και ποια όχι προς όφελος άλλων δημιουργών.
Οι άδειες Creative Commons (CC) θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το παραδοσιακό σύστημα της διατήρησης του πλήρους δικαιώματος της πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως αυτό περιγράφεται και είναι θεσμοθετημένο σε κάθε χώρα (δείτε εδώ το σχετικό άρθρο), αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Ο δημιουργός σε κάθε περίπτωση διατηρεί το δικαίωμα της πνευματικής του ιδιοκτησίας αλλά ταυτόχρονα επιτρέπει σε άλλους να χρησιμοποιήσουν το έργο του για να παράξουν δικά τους έργα, να το διαμοιράσουν, να το αντιγράψουν κλπ., ανάλογα με το είδος της άδειας που έχει ο ίδιος παραχωρήσει. Ταυτόχρονα, κάθε άδεια CC διασφαλίζει το γεγονός πως ο αρχικός δημιουργός έχει την αναγνώριση επί του έργου του.
Υπάρχει μια σειρά διαφορετικών αδειών CC που μπορεί να επιλέξει ο δημιουργός, προκειμένου να παραχωρήσει το δικαίωμα χρήσης του έργου του από τρίτους. Ενδεικτικά αναφέρουμε ορισμένες μόνο από αυτές:
Αναφορά Δημιουργού
CC BY
Αυτή η άδεια επιτρέπει στους άλλους να διανέμουν, να αναμειγνύουν, και να δημιουργούν πάνω στο έργο, ακόμη και εμπορικά, αρκεί να πιστώνουν το δημιουργό για την αρχική δημιουργία.
Αναφορά Δημιουργού – Παρόμοια Διανομή
CC BY-SA
Αυτή η άδεια επιτρέπει στους άλλους να αναμειγνύουν, να τροποποιούν, και να δημιουργούν πάνω στο έργο, ακόμη και για εμπορικούς σκοπούς, αρκεί να αποδίδουν στο δημιουργό την αναγνώριση, και να υπαγάγουν τις νέες τους δημιουργίες υπό τους ίδιους όρους.
Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα
CC BY-ND
Αυτή η άδεια επιτρέπει την αναδιανομή, εμπορική και μη-εμπορική, αρκεί να μεταδίδεται στον επόμενο απαράλλακτα και καθ’ ολοκληρίαν, με την απόδοση αναγνώρισης στο δημιουργό.
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
CC BY-NC-ND
Αυτή η άδεια είναι η πιο περιοριστική από τις έξι κύριες άδειες, επιτρέποντας μόνο στους άλλους να μεταφορτώνουν τα έργα και να τα μοιράζονται με άλλους, αρκεί να σας αποδίδουν αναγνώριση στο δημιουργό, αλλά δεν μπορούν να τα αλλάξουν κατά κανέναν τρόπο ή να τα χρησιμοποιήσουν εμπορικά.
Η ιδέα πίσω από τις άδειες CC είναι απλή κι εξαιρετικά χρήσιμη για το σύγχρονο άνθρωπο. Η κάθε δημιουργία γίνεται κοινό κτήμα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να παραχθεί μια νέα δημιουργία, η οποία με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει σε μια άλλη δημιουργία. Το ένα έργο έρχεται να υποστηρίξει το επόμενο, κι εκείνο με τη σειρά του το μεθεπόμενο. Κι όλο αυτό χωρίς να χάνεται η πατρότητα του αρχικού!
Ο δικτυακός τόπος τοβιβλίο.net υποστηρίζει την ιδέα αυτή και το σύνολο των βιβλίων που έχει παράξει συνοδεύονται από αντίστοιχες άδειες CC. Επίσης, οι εκατοντάδες άνθρωποι που συμμετέχουν με τις δημιουργίες τους στη σελίδα, έχουν συμφωνήσει πως τα έργα τους συνοδεύονται από άδεια CC προκειμένου να δημοσιευτούν. Άλλωστε, η πνευματική δημιουργία που δε μένει κλειδωμένη μέσα σε ένα συρτάρι και ταυτόχρονα γίνεται η ισχυρή βάση για να μπορεί κανείς να στηριχτεί πάνω της και να δημιουργήσει νέα πράγματα είναι αξία… ανεκτίμητη!
_
Σχετικοί σύνδεσμοι:
0 Σχόλια