Federico Garcia Lorca

19.08.2017

«Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
και το βαθύ πορτοκαλί σου μεσοφόρι
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ,
τότε που φεύγανε μπουλούκια οι Σταυροφόροι.»

Νίκος Καββαδίας, Federico Garcia Lorca

Αύγουστος ήτανε όταν φεύγανε «μπουλούκια οι Σταυροφόροι», όταν φεύγανε δηλαδή εθελοντές από διάφορες χώρες για την Ισπανία, για να σταθούν στο πλευρό των δημοκρατικών στον εμφύλιο πόλεμο ενάντια στη δικτατορία του Franco. Αύγουστος, συγκεκριμένα 19 Αυγούστου του 1936, ήταν και όταν οι φασίστες σκότωσαν τον ποιητή Federico Garcia Lorca στην περιοχή της Γρανάδας, τον ποιητή που ήταν μόλις 38 χρονών.

 

Ο Federico Garcia Lorca γεννήθηκε στις 5 Ιουνίου του 1898. Ο πατέρας του, πλούσιος γαιοκτήμονας. Η μητέρα του, δασκάλα πιάνου. Η μητέρα του ήταν εκείνη που τον επηρέασε βαθιά όσον αφορά τη λογοτεχνία, την ποίηση, τη μουσική, τη ζωγραφική αλλά και την κοινωνική του ευαισθησία, που φαίνεται ξεκάθαρα στο μετέπειτα λογοτεχνικό του έργο.

«Νύχτα πάνω από τους δυο με πανσέληνο,
εγώ βάλθηκα να κλαίω κι εσύ γελούσες.
Η καταφρόνια σου ήταν ένας Θεός, τα δικά μου παράπονα
στιγμές και περιστέρια αλυσοδεμένα.»

Νύχτα του Άγρυπνου Έρωτα

«Φοβάμαι μη χάσω το θαύμα
των αγαλμάτινων ματιών σου και τη μελωδία
που μου αποθέτει τη νύχτα στο μάγουλο
το μοναχικό ρόδο της ανάσας σου.»

Σονέτο του γλυκού παραπόνου

Σπούδασε στη Γρανάδα, αρχικά στη Νομική σχολή, έπειτα από επιθυμία του πατέρα του, ενώ στη συνέχεια πέρασε στη φιλολογία. Το 1919 μετακόμισε στη Μαδρίτη, για να συνεχίσει τις σπουδές του εκεί, μαζί με πολλές σπουδαίες προσωπικότητες, όπως ο Salvador Dali. Έμεινε εκεί εννιά χρόνια και, την περίοδο αυτή, δημοσίευσε τις πρώτες του ποιητικές συλλογές και τα πρώτα του θεατρικά έργα, όπως το Ποίημα για το τραγούδι του βαθύ καημού και Τα μάγια της πεταλούδας.

Σκίτσο του Federico Garcia Lorca: «Έρωτας»

Ο Lorca συνέθεσε τα πιο σπουδαία του έργα υπό το βάρος της κατάθλιψης και των ενοχών που ένιωθε για την ομοφυλοφιλία του. Το ποίημα Ένας ποιητής στη Νέα Υόρκη γράφεται με αφορμή το ταξίδι του στην Αμερική. Με την επιστροφή του στην Ισπανία, ο ποιητής ασχολείται πια ενεργά με το θέατρο. Στη διάρκεια μιας θεατρικής περιοδείας, συνθέτει την πιο γνωστή του θεατρική “αγροτική” τριλογία: τον Ματωμένο Γάμο, τη Γέρμα και το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα, που έχουν ως βασικό τους θέμα την κοινωνική καταπίεση. 

«Να φλογίζεσαι απ' τον πόθο και να συγκρατιέσαι είναι η μεγαλύτερη τιμωρία που μπορούμε να ρίξουμε πάνω μας.»

Ματωμένος Γάμος

Λίγο καιρό πριν ξεσπάσει ο ισπανικός εμφύλιος, ο Lorca συνέταξε μία αντιφασιστική διακήρυξη συγγραφέων, κάτι που τον έβαλε στο στόχαστρο του Franco όταν ξεκίνησε ο πόλεμος. Στην προσπάθειά του να προστατευθεί από τους φαλαγγίτες που είχαν κυκλώσει το σπίτι του, βρήκε καταφύγιο στο σπίτι ενός, επίσης φαλαγγίτη, φίλου του. Παρ’ όλα αυτά, συνελήφθη. Βασανίστηκε και δολοφονήθηκε, χωρίς να δικαστεί, από ένα εκτελεστικό απόσπασμα 12 ατόμων, που υποχρεώθηκαν να τον δολοφονήσουν υπό την απειλή της εκτέλεσής τους.

Η δολοφονία του Federico Garcia Lorca αποτέλεσε πολιτικό έγκλημα και χρεώθηκε στους ακροδεξιούς. Το πτώμα του σωριάστηκε σε ομαδικό τάφο και δε βρέθηκε ποτέ. Όπως έγραψε κι ο ίδιος -προφητικά ίσως- στο ποίημα Ένας ποιητής στη Νέα Υόρκη:

«Έπειτα κατάλαβα ότι είχα δολοφονηθεί. Με έψαξαν σε καφετέριες, νεκροταφεία και εκκλησίες… αλλά δε με βρήκαν. Δε με βρήκαν ποτέ; Όχι. Ποτέ δε με βρήκαν.»

Ο ποιητής υπήρξε ένας από τους δεκάδες χιλιάδες Ισπανούς που εκτελέστηκαν επειδή θεωρήθηκαν υποστηρικτές της δημοκρατίας ή της Αριστεράς, μέλη των συνδικάτων και γενικότερα πολέμιοι του Franco.

Τα έργα του Lorca απαγορεύθηκαν από το φασιστικό καθεστώς. Τα μέτρα ανακλήθηκαν το 1953, 17 χρόνια μετά τη δολοφονία του ποιητή. Μόνο μετά τον θάνατο του Franco όμως, το 1975, η ζωή του Lorca μπόρεσε να συζητηθεί ανοιχτά στην Ισπανία.

Ο Federico Garcia Lorca θεωρείται ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της Ισπανικής λογοτεχνίας και το έργο του, εξαπλωμένο σε όλο τον κόσμο, συνεχίζει ακόμη να διαβάζεται, να δραματοποιείται, να προβληματίζει και να συγκινεί.

Μην ξεχνάτε πως το σχόλιό σας είναι πολύτιμο!

Ακολουθήστε μας

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Το όνομα του Βίκτωρος Ουγκώ (1802-1885) είναι περισσότερο συνδεδεμένο με τα μυθιστορήματά του, όπως «Η Παναγία των Παρισίων» και «Οι Άθλιοι», ωστόσο το έργο του περιλαμβάνει, επίσης, δοκίμια, διηγήματα, θεατρικά  και ποιήματα, με μία ευρεία θεματολογία γύρω από τις...

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

γράφει η Άντια Αδαμίδου - Οι μικροί γαλαξίες Του Νικηφόρου Βρεττάκου Πᾶνε κι ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι πάνω στὴ γῆ. Σταματᾶνε γιὰ λίγο, στέκονται ὁ ἕνας ἀντίκρυ στὸν ἄλλο, μιλοῦν μεταξύ τους. Ἔπειτα φεύγουν, διασταυρώνονται, μοιάζουν σὰν πέτρες ποὺ βλέπονται. Ὅμως, ἐσύ, δὲ...

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

- γράφει η Άννα Αργύρη - Οι μορφές χάνονται η μια μέσα στην άλλη, καθώς οι χρωματικοί τόνοι μεταβαίνουν απαλά από τη σκιά στο φως, "σαν τον καπνό που διαλύεται" (Sfumato). Τα περιγράμματα σβήνουν και δημιουργείται το ασαφές. Το αίνιγμα. 15 Απριλίου 1452 γεννιέται ο...

Πληγωμένη Άνοιξη

Πληγωμένη Άνοιξη

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Η Άνοιξη, ως περίοδος Αναγέννησης και άνθησης, συχνά αποτελεί συνώνυμο της ζωής και της ευτυχίας. Ωστόσο, καμιά γέννα δεν προκύπτει χωρίς ωδίνες και μάλιστα – σε ορισμένες περιπτώσεις- ο πόνος ξεπερνά κατά πολύ και επισκιάζει την ακμή της...

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

- γράφει η Άννα Αργύρη - 1888. Ο Σερά απασχολεί με τον Pointillism τα φιλότεχνα καφενεία στη Rive Gauche του Παρισιού. Ο Σεζάν από την άλλη απομονώνεται δημιουργικά στο Αιξ. Κι ένας νέος με ασκητική μορφή και γεμάτος πάθος αναχωρεί από το Παρίσι για τη Νότια Γαλλία....

Διαβάστε κι αυτά

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

- γράφει η Άννα Αργύρη - 1888. Ο Σερά απασχολεί με τον Pointillism τα φιλότεχνα καφενεία στη Rive Gauche του Παρισιού. Ο Σεζάν από την άλλη απομονώνεται δημιουργικά στο Αιξ. Κι ένας νέος με ασκητική μορφή και γεμάτος πάθος αναχωρεί από το Παρίσι για τη Νότια Γαλλία....

Ο Τζόναθαν Κόου, ο κ. Γουάιλντερ και η Ελλάδα

Ο Τζόναθαν Κόου, ο κ. Γουάιλντερ και η Ελλάδα

Ο Τζόναθαν Κόου είναι ένας ευφυής συγγραφέας που δεν αρκείται στο να αφηγηθεί απλώς μια ιστορία. Καταβάλλει πάντα κόπο ως προς την επιλογή και τη δόμηση των χαρακτήρων του, στην επιλογή της γλώσσας και τη διερεύνηση των πολιτικών γεγονότων που συνιστούν τη συνήθη...

Το 1821, η ιστορία, και η πρόσληψη του από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη

Το 1821, η ιστορία, και η πρόσληψη του από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη

  Βαγγέλης Χρόνης Κωνσταντίνος Μπούρας ‘Μελλοντική ελευθερία’   «Ο χορευτής αφού λειτούργησε στην σκηνή υπό τον ήχο των στίχων αποχώρησε εξαντλημένος. Είχε καταφέρει να προσθέσει νέες λέξεις όπως δεν τις είχε διανοηθεί ο ποιητής. Γράφει και ο χορευτής...

2 σχόλια

2 Σχόλια

  1. Μάχη Τζουγανάκη

    Η Τέχνη κι η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε:
    η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε
    να πεθάνουμε
    περιφρόνησις απόλυτη
    αρμόζει
    σ’ όλους αυτούς τους θόρυβους
    τις έρευνες
    τα σχόλια επί σχολίων
    που κάθε τόσο ξεφουρνίζουν
    αργόσχολοι και ματαιόδοξοι γραφιάδες
    γύρω από τις μυστηριώδικες κι αισχρές συνθήκες
    της εκτελέσεως του κακορίζικου του Λόρκα
    υπό των φασιστών
    μα επί τέλους! πια ο καθείς γνωρίζει πως
    από καιρό τώρα
    -και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα-
    είθισται
    να δολοφονούν τους ποιητάς…

    Νίκος Εγγονόπουλος «ΝΕΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΙΣΠΑΝΟΥ ΠΟΙΗΤΟΥ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ ΣΤΙΣ 19 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΤΟΥ 1936 ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΑΝΤΑΚΙ ΤΟΥ ΚΑΜΙΝΟ ΝΤΕ ΛΑ ΦΟΥΕΝΤΕ»

    Σε ευχαριστούμε Ελένη… Ο θάνατος του Λόρκα το 2017 με τα γεγονότα στην Ισπανία και με όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας, αποδεικνύει πως αφήνουμε την ιστορία να επαναλαμβάνεται συνεχώς γράφοντας όλο και πιο κυνικά και βίαια γεγονότα που μας σημαδεύουν…

    Απάντηση
    • Ελένη - Χριστίνα Γκαμπούρα

      Ευχαριστώ πολύ Μάχη για το όμορφο σχόλιο!

      Απάντηση

Υποβολή σχολίου