Η ρομαντική αισιοδοξία του Μάριου Λεβέντη

28.06.2016

Μάριος Λεβέντης
Γαβριηλίδης
ISBN: 978-960-576-464-7

Σε μία εποχή ανασφάλειας και κατήφειας, η αισιοδοξία στην ποίηση έχει περιοριστεί στο ελάχιστο. Και είναι ιδιαίτερα παρήγορο ότι νέοι άνθρωποι, πρωτοεμφανιζόμενοι ποιητές, βλέπουν τη ζωή μία ισχυρή δόση αισιοδοξία παρά τις δυσκολίες και τις απογοητεύσεις. Ένα τέτοιο συναίσθημα αφήνει και η ποιητική συλλογή του πρωτοεμφανιζόμενου Μάριου Λεβέντη,  «η δεύτερη άνοιξη» (Γαβριηλίδης, 2016).

Η ποίηση του Λεβέντη γοητεύει τον αναγνώστη/ακροατή με τον αυθορμητισμό της, καθώς σκοινοβατεί πάνω σε μία ειλικρινή εκμυστηρευτική στιχουργική και αναπτύσσεται σε ένα ελεγειακό κάδρο. Αναντίρρητα, το φυσιολατρικό στοιχείο αποτελεί πυρηνικό στοιχείο στην ποίηση του Λεβέντη. Όπως παρατηρήσαμε στην "ποίηση της περιφέρειας" το φυσικό στοιχείο αποκαλύπτεται στιχουργικά ως ένα εσωτερικευμένο στοιχείο, ως μία βιωματική επαφή του ποιητή με το περιβάλλον σε ένα πλουραλιστικό επίπεδο, κι όχι ως μία ψευδαίσθηση ή ανάγκη που καταγράφεται στην αστική ποίηση[1].

Ο Μάριος Λεβέντης αξιοποιεί όλο σχεδόν το οπλοστάσιο των λογοτεχνικών σχημάτων. Παρομοιώσεις (η παράσταση), αλληγορίες (η πόλη της ψυχής, σ’ ουρανό, επιείκεια, πατρίδα από γαλήνη, caelum) και μεταφορές (σπίρτο δροσιάς, λύτρωση, στο αδιέξοδο μιας αναζήτησης, το περίσσευμα, η μαρκίζα του ουρανού, αναχωρητής του πόθου, καταγράφοντας τις εποχές, υπόγεια της καρδιάς) όλα λειτουργούν ως οπλίζουν τη στατικότητα της ποίησης του Λεβέντη. Οι επαναλήψεις προσδίδουν μία οπτική σταθερότητα στην ποιητική του, που ισορροπείται από την εικονοπλαστική κινητικότητα ή το στιχουργικό ρυθμό του (στο "αν" των σκέψεων, δάκρυα των καιρών, να ‘ταν αλλιώς πανσέληνος, εσύ για μένα, ανθισμένες αμυγδαλιές, στο αδιέξοδο μιας αναζήτησης, να ‘ταν να ‘ρθει, Αν, ομερτά, τα αδίδακτα).

Οι συχνές υποθετικές προτάσεις (άγνωστοι καιροί, στο "αν" των σκέψεων, Αν) και οι υποτακτικές (να ‘ταν να ‘ρθει, των ερώτων, το περίσσευμα) αποτελούν το δομικό υλικό της αγωνίας για το μέλλον κι ενός αισθήματος αμφιβολίας. Άλλωστε, η αβεβαιότητα αποτελεί κομβικό σημείο της ποιητικής του (να ‘ταν να ‘ρθει, caelum) στον άγνωστο δρόμο της ζωής που ανοίγεται μπροστά στο νεαρό δημιουργό (άγνωστοι καιροί, πατρίδα από γαλήνη, οι πέρα δρόμοι), όπως ακριβώς και η υπαρξιακή αγωνία για τα νεανικά όνειρα (ήρθε ο καιρός, τέσσερις εποχές, δάκρυα των καιρών, έμπνευσης δημιούργημα, δάκρυσαν οι αφορμές) και την ηλικία μπροστά στο ταξίδι της ζωής (εφηβεία ενηλίκων, διαπίστωση).

Ας σημειώσουμε ότι το ταξίδι στην ποιητική του Λεβέντη συνδέεται με την ελευθερία (βράχος θαλασσοδαρμένος, των αετών, ζωγραφισμένα πλοία), ενώ άλλοτε ο ίδιος ο έρωτας αποκτά τα χαρακτηριστικά ενός ταξιδιού (χειλιών γεφύρια, θλίψη της ουδού…, άδεια χαρτιά).

Η εκφραστική του πέρα από τον -ηλικιακά ερμηνεύσιμο- εγωκεντρισμό ισορροπεί σε πεζολογικά χαρακτηριστικά και μία πλούσια γραφή, που αντιστέκεται στην ποιητική λιτότητα με την ευθύτητά της και την άμεση πρόσληψή της από τον αναγνώστη/ακροατή στο πλαίσιο του εξομολογητικού μονολόγου. Αν και θα αντιτείναμε την υιοθέτηση ενός λιτού ύφους, εντούτοις ο εκμυστηρευτικός χαρακτήρας και ο εγωκεντρισμός τούτος θεμελιώνονται σε έναν ιδιαίτερο "αυθορμητισμό" που υποστηρίζεται από την προφορικότητα και τις επαυξημένες προτάσεις. Παρά όμως την αυτοαναφορικότητα -που δύσκολα ξεφεύγει από τη μονοτονία της μονοπροσωπίας- διάχυτη είναι και η ευαισθησία και η ρομαντική διάθεση με την οποία ο δημιουργός αντιμετωπίζει τον έρωτα και τη ζωή.

Μία ιδιαίτερη αισιοδοξία σπαρμένη σε μία λυρική εικονοπλασία, αναδύεται από τη στιχουργική του Λεβέντη. Είναι ο νεανικός οπτιμισμός που φύεται ακόμα και στην απογοήτευση, καθώς αισθητοποιείται με τη φυσιολατρική εικαστική του (ανθισμένες αμυγδαλιές, ζωγραφισμένα πλοία, δάκρυα των καιρών, ρόδινη λύπη). Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμα και η συχνή παρουσία δακρύων (μπλουζ δακρύων, τα δάκρυα λόγια, δάκρυα των καιρών, έμπνευσης δημιούργημα, δάκρυσαν οι αφορμές, των ερώτων, εμείς, η άλλη διαδρομή, η πόλη της ψυχής, τέχνη αντίστασης, άσπρα-μαύρο) δε μειώνει καθόλου την νεανική αισιοδοξία παρά τις όποιες αντιξιότητες.

Η αυτοαναφορικότητα προσπαθεί να ισορροπήσει με την εισαγωγή ενός β΄ ενικού προσώπου που διαμορφώνει ένα ψευδοδιαλογικό ύφος (χωρίς εμάς, ο ενεστώτας, ρόδινη λύπη, χειλιών γεφύρια, δύναμη περίσσιο, άγνωστοι καιροί, ομολογία παραπόνου, συγχώρηση, ωριμότητα των ανθρώπων, ομερτά, πράξη έρωτα) δικαιολογώντας τον χαρακτηρισμό περί εξομολογητικής ποίησης. Οι ερωτήσεις, επιπλέον, προσφέροντας θεατρικότητα ενισχύουν το ψευδοδιαλογικό ύφος (ενθύμιον, δικαίωμα των μόνων, ο νόμος τ’ ανθρώπου, δάκρυα των καιρών, επιείκεια). Βέβαια δεν απουσιάζει ούτε το α΄ ή το β΄ πληθυντικό πρόσωπο, που εκφράζουν μία συλλογική συνείδηση.

Εξάλλου, στις μέσης ή μεγάλης έκτασης συνθέσεις του, ο ποιητής δεν παραλείπει να αναφερθεί στα προβλήματα της εποχής και στην κοινωνία είτε άμεσα είτε ως ενσωματωμένες παραστάσεις (του σήμερα εποχή, τα επίκαιρα, επιείκεια, η άλλη διαδρομή, caelum, τα απόλυτα, η πόλη της ψυχής, α καπέλα, άσπρο-μαύρο). Ωστόσο, κυρίαρχο θέμα της ποιητικής του είναι ο έρωτας. Άλλοτε υιοθετεί το ύφος της ερωτικής εξομολόγησης (των ερώτων, σπίρτο δροσιάς, ομολογία παραπόνου, στο αδιέξοδο μιας αναζήτησης, Αν, τράπεζα καρδιά)· ενίοτε ο έρωτας εκτίθεται ως μια υπαρξιακή αγωνία (υπόγεια της καρδιάς, ηδονές καταφύγια, παρτίδα) όπως και η αγάπη (ενθύμιον). Άλλες φορές διατηρεί δογματικά/θρησκευτικά χαρακτηριστικά ωσάν ιερά πάθη ή μία προσευχή (σ’ ουρανό, εσύ για μένα, πράξη έρωτα, θλίψη της ουδού…, ο νόμος τ’ ανθρώπου).

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Η αδυναμία του ποιητή στο νυχτερινό τοπίο συνδέεται τόσο με τον ερωτικό χαρακτήρα των περισσότερων συνθέσεων όσο και με τη ρομαντική διάθεση. Ας μη λησμονούμε πως η ερωτική θεματική, όπως τη διαχειρίζεται ο νέος δημιουργός, συντελεί καταλυτικά και στη διάχυση της νεανικής αισιοδοξίας. Άστρα (caelum, η μαρκίζα του ουρανού), φεγγάρι (υπόγεια της καρδιάς, ομερτά, ρόδινη λύπη, να ‘ταν να ‘ρθει, τυφλός χωρίς φιλί) και η ίδια η νύχτα (πράξη έρωτα, έμπνευσης δημιούργημα, να ‘ταν αλλιώς πανσέληνος, ωριμότητα των ανθρώπων, φεγγαριού τραγούδια, επιμένουσα εποχή) διαμορφώνουν το ρομαντικό τοπίο της ποιητικής εικαστικής του.

Επιλογικά, ο ρομαντισμός όπως αναδύεται μέσα από το ερωτικό περιεχόμενο και τη φυσιολατρική εικαστική του Λεβέντη συμβάλλουν καταλυτικά σε έναν ποιητικό οπτιμισμό. Και είναι αλήθεια ότι η απαισιοδοξία όσο και να αποτελεί μία ποιητική αποκρυστάλλωση του κυρίαρχου κοινωνική συναισθήματος, δεν παύει να λειτουργεί μονότονα. Έχουμε ανάγκη και από μία ποίηση που να ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον όπως τούτο οράται μέσα από τα μάτια των νεώτερων ποιητών.

_______________
[1] βλ. σχετικά στις κριτικές για τον Τάκη Γκόντη, την Κυριακή Λυμπέρη, τη Χαρά Ναούμ, το Βαλάντη Βορδό, τη Ρένα Πετροπούλου-Κουντούρη και τη Λίλιαν Μπουράνη.

Ακολουθήστε μας

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Τριάντα οχτώ  μικρές και μεγάλες ιστορίες, κατά κύριο λόγο αυτοβιογραφικές, μας χαρίζει στο νέο του βιβλίο ο Τάκης Γεράρδης. Διηγήματα τα χαρακτηρίζει εκείνος, ψηφίδες ζωής θα τα αποκαλέσω εγώ, μιας και πρόκειται για αναμνήσεις, βιώματα, ακούσματα από την πολυκύμαντη...

O κόσμος μας

O κόσμος μας

Πόσο μικρή στα αλήθεια, μοιάζει η ζωή; Πόσο ασύστολα, παλεύει με τον χρόνο; σαν συμπυκνώνεται, σε μια μόνο στιγμή σε ένα παιχνίδι, που σε βρίσκει πάντα μόνο.   Πόσο μικρός μοιάζει ο κόσμος μας, αλήθεια;  σε ένα σύμπαν που ατέλειωτο φαντάζει όταν το συναίσθημα,...

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Μπορείς να με λες Αδάμ ή ό, τι σου αρέσει Λέω στον φίλο μου Ρούμπιν στο όνειρό μου   Ξέρεις τι εννοώ Ρούμπιν Δώσε μου την εντολή σου Δώσε μου τις παραγγελίες σου   Είμαστε και τα δύο παιχνιδιάρικα παιδιά που συμπεριφέρονται σαν ενήλικες που θέλουν να γίνουν διάσημοι...

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ακόμα κι αν κάποιος δεν είναι φανατικός αναγνώστης του Ian Fleming και οπαδός του πιο διάσημου μυστικού πράκτορα στον κόσμο, ένα βιβλίο με τίτλο Ο θάνατος του 007 αποκλείεται να μην του τραβήξει το ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας Anthony Horowitz αποδέχεται την...

Αμείωτη ταλάντωση

Αμείωτη ταλάντωση

Και σιγανά είπε: «Είμαι λυπημένη Έχω κατάθλιψη Χρειάζομαι βοήθεια  την χρειάζομαι τώρα Γιατί είμαι εδώ πνιγμένη  Σε μία θάλασσα από ατυχή συμβάντα  και λάθος υποθέσεις Τη θεραπεύεις; Αυτή την έλλειψη γνώσεων που κυλά στα δικά μου  τα γονίδια Τη μαγεύεις; Την μάζωξη...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Αμείωτη ταλάντωση

Αμείωτη ταλάντωση

Και σιγανά είπε: «Είμαι λυπημένη Έχω κατάθλιψη Χρειάζομαι βοήθεια  την χρειάζομαι τώρα Γιατί είμαι εδώ πνιγμένη  Σε μία θάλασσα από ατυχή συμβάντα  και λάθος υποθέσεις Τη θεραπεύεις; Αυτή την έλλειψη γνώσεων που κυλά στα δικά μου  τα γονίδια Τη μαγεύεις; Την μάζωξη...

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Πρόκειται για ένα οδοιπορικό σε οχτώ διαφορετικούς προορισμούς, ο καθένας με τον δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα, αλλά όλοι μαζί ταυτόχρονα αποτελούν ένα μεγάλο εξωτικό ταξίδι για τον αναγνώστη. Ουσιαστικά, περιγράφεται με απλή γλώσσα και...

Εν συντομία

Εν συντομία

Σκηνοθετούσε τη ζωή αρνιόταν την ανατομία του χρόνου ερωτοτροπούσε με τα προσωποποιημένα όνειρα βάδιζε πάνω σε θραύσματα νεκρών τρεφόταν με άγριο ρεαλισμό αγαπούσε τις πληγές των εβένινων πλασμάτων μετρούσε τις γραμμές του πεπρωμένου πάντα κατέληγαν σε θηλιές άγγιζε...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου